De Hanze leeft!

Voor Nederland en Duitsland is een algemeen Hanzekwartet gemaakt met de volgende thema’s: Huis & Haard, Hanzeaten & Kooplui, Gilden & Ambachten, Koggen & Karren, Burgers & Buitenlui, Schurken & Schavuiten, Goederen & Waren, Steden & Kantoren, Handel & Wandel, Zeeën & Rivieren en Vorsten & Koningen.

Gronings Hanzekwaret

Groningen lag in de middeleeuwen op een strategische plek: goed bereikbaar vanaf het water via onder andere het Reitdiep en te land via de Hondsrug. Het is dan ook logisch dat Groningen in de middeleeuwen uitgroeide tot een welvarend handelscentrum. Door middel van verdragen en bepalingen trok de stad handel en macht naar zich toe: het stapelrecht liet niet toe dat in de Ommelanden geproduceerde waren ergens anders dan in Groningen mochten worden aangeboden en verhandeld. In de veertiende eeuw sloot Groningen zich aan bij het Hanzenetwerk.

In de vijftiende eeuw groeide de stad Groningen enorm. Welvarende kooplieden lieten aan het A-kerkhof en de Brugstraat hun woonhuizen met kantoor bouwen. Pakhuizen zoals die nog al tijd te zien zijn aan het Hoge der A lagen vol graan, wol en huiden die werden verhandeld in Engeland, maar ook in Duitsland, Denemarken en het Baltisch gebied.
In 1463 kwamen de afgevaardigden van de Hanzesteden samen in Groningen. Deze Hanzedag werd gehouden in het Jacobijnenklooster en was een teken dat de stad nu bij de grote jongens hoorde.

Harderwijks Hanzekwartet

Harderwijk was al vóór 1280 actief in de Noord-Duitse Hanze. Harderwijkers voerden graan, hout, bier en vis aan uit het Oostzeegebied. Die goederen gingen via Harderwijk naar onder andere Arnhem en Keulen.
Harderwijk behoorde tot de kleinere Hanzesteden, maar speelde toch een stevige rol in dit verbond. In 1494 betaalde Harderwijk ongeveer evenveel ‘contributie’ aan de Hanze als bijvoorbeeld Zwolle. De Vrede van Harderwijk van 8 mei 1446 beëindigde een vierjarige oorlog van Bremen met Holland, Zeeland, Friesland en Vlaanderen.

Een groot deel van de Hanzetijd telde Harderwijk zo’n drieduizend inwoners. De stad had niet alleen een unieke ligging aan de Zuiderzee, maar ook een groot achterland. Hessenwegen maakten transport van goederen mogelijk naar IJsselsteden en steden in het latere Duitsland. Hanzestad Harderwijk was een echte vestingstad met stenen stadsmuren en vijf poorten, twee aan de zeezijde en drie landpoorten. Lange tijd was de imposante toren van de Grote Kerk met zeventig meter de hoogste van Gelre.

Oldenzaals Hanzekwartet

Oldenzaal is een van de weinige hanze­steden die niet aan het water ligt. De stad sloot in 1261 een handelsverdrag met de Duitse stad Coesfeld, een belangrijke Hanzestad. Dat bracht Oldenzaal binnen het Hanzenetwerk. De Hanze zorgde er voor dat de kooplui uit de stad veiliger konden reizen en voordeliger handelen.
Oldenzaal lag aan enkele belangrijke handelsroutes, bijvoorbeeld aan de verbinding tussen Bremen en Brugge waarover het welbekende Vlaamse laken werd vervoerd. De stad lag bovendien gunstig voor de landhandel met Duitse steden zoals Osnabrück en Münster.

Oldenzaal kreeg in 1049 van de keizer het recht om een eigen weekmarkt te houden. Later mochten de Oldenzalers ook een jaarmarkt organiseren. Markten waren belangrijk in de middeleeuwen, er kwamen veel handelaren en bezoekers op af, waarvoor de boeren uit de regio vooral graan leverden. In de stad werd dit graan opgeslagen in pakhuizen.
Uit een bevestigingsoorkonde uit 1296 blijkt dat de toenmalige bisschop van Utrecht, bisschop Otto III, Oldenzaal stadsrechten verleende. De stad behoorde binnen het hanzenetwerk tot de ‘kleinere’ hanzesteden en liet zich veelal vertegenwoordigen door de grote steden uit de regio,
zoals Deventer.

  • 1
  • 2

Het Hanzekwartet is een concept van:

Neem contact op met Studio ToonWorkz via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of bel met Derk-Jan Rouwenhorst, 06 23 55 09 29


Website: www.toonworkz.nl | E-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.